Praga Południe - Grochów


Mapa
Budżet Zdrowie Edukacja
Infrastruktura Aktywności Podwórko Sport
Kultura Bezpieczeństwo



Grochów – dzielnica funkcjonalna o charakterze mieszkaniowo-przemysłowym stanowiąca ok. 60% Pragi Południe. Obszar MSI o tej nazwie ograniczony jest:

linią kolejową ze stacją Warszawa Olszynka Grochowska od północy

ulicami Chodakowską, Stanisławowską, Terespolską, Stanisława Augusta, wschodnią granicą parku Skaryszewskiego, aleją Waszyngtona i planowaną aleją Tysiąclecia od zachodu

aleją Stanów Zjednoczonych i ulicą Ostrobramską od południa

ulicami Zamieniecką i Chłopickiego od wschodu

Obszar MSI Grochów (obszarowi przysługuje nazwa Grochów Wielki) graniczy z obszarami Kamionek, Saska Kępa, Gocław, Gocławek (nazwa nieprawidłowa obejmuje znaczną część Grochowa i Gocławek zachodni - obszarowi przysługuje nazwa Grochów Mały) obejmujący w większości historyczny Grochów, Olszynka Grochowska i Szmulowizna.



8 kwietnia 1916 generał-gubernator Hans Hartwig von Beseler wydał rozporządzenie włączające do Warszawy (od 1 kwietnia 1916) m.in. Grochów I i Grochów II, znajdujące się w tamtym czasie w gminie Wawer. Powstał okręg o tej nazwie obejmujący prawie cały teren obecnej dzielnicy Praga-Południe i nastąpił szybki przyrost jego mieszkańców: 1921 – ok. 6 000, 1930 – ok. 13 000, 1938 – ok. 43 200. Na terenie dawnych manufaktur powstawały nowoczesne na owe czasy fabryki. M.in. przy ul. Terespolskiej mieściły się Państwowe Zakłady Inżynieryjne produkujące samochody i inne pojazdy pod marką PZInż., a przy ul. Gocławskiej fabryka sprzętu elektroenergetycznego Kazimierza Szpotańskiego. Przed II wojną światową, dużą rolę na Grochowie odgrywało gospodarstwo ogrodnicze Witolda Zajdla, który pomagał nowo osiadłym mieszkańcom w rozpoczęciu życia na tych ziemiach. W czasie wojny pomagał ludziom z narażeniem własnego życia i życia własnej rodziny. Działał jako społecznik wspierając m.in. księdza Sztukę przy budowie Kościoła Najczystszego Serca Maryi. Inną znaną postacią Grochowa był Teodor Rajchert, którego piekarnia stoi do dziś przy ul. Wiatracznej – w czasie okupacji przechowywał dokumenty cechowe z królewskimi przywilejami z XVI-XVII wieku, a w latach 1942–1943 przekazywał duże ilości chleba bezpłatnie dla organizacji społecznych.

W okresie międzywojennym nazwa Grochów określano obwód starostwa praskiego o powierzchni zbliżonej do dzisiejszej Pragi-Południe, która to nazwa określała tylko obszar obejmujący część dzisiejszej Pragi-Północ (była wtedy mniejsza) do ulic Waszyngtona i Wiatracznej.

Zabudowa Grochowa ucierpiała w czasie obrony Warszawy we wrześniu 1939.

Znaczna rozbudowa Grochowa nastąpiła w 1951, kiedy zaczął się rozbudowywać przemysł. W 1950 przy ul. Mińskiej uruchomiono największą w Polsce drukarnię im. Rewolucji Październikowej – w miejscu Fabryki Samochodów Osobowych i Półciężarowych P.Z. Inż. Na Grochowie powstały też Polskie Zakłady Optyczne, a przy ul. Terespolskiej w 1949 – na tyłach Instytutu Weterynaryjnego SGGW w Warszawie powstały zakłady odzieżowe „Cora”. W miejscu zakładów amunicyjnych „Pocisk” uruchomiono po II wojnie światowej samochodowe warsztaty remontowe, przekształcone w 1951 w Warszawską Fabrykę Motocykli, przeniesionych później do WSK Świdnik. Okres wojny przetrwała Warszawska Fabryka Sprzętu Spawalniczego „Perun”, istniejąca do dziś.

W 1977 r. przy rondzie Wiatraczna wzniesiono nowoczesny wtedy budynek handlowo-usługowy Uniwersam Grochów, który skupiał pod jednym dachem różne sklepy i placówki usługowe. Budynek został zburzony w 2016.