Bielany - Wawrzyszew


Mapa
Budżet Zdrowie Edukacja
Infrastruktura Aktywności Podwórko Sport
Kultura Bezpieczeństwo



Według Miejskiego Systemu Informacji (MSI) Wawrzyszew jest położony pomiędzy:

ul. Kasprowicza od północy,
al. Reymonta i ul. Oczapowskiego od wschodu,
ul. Wólczyńską z cmentarzem Wawrzyszewskim od południa,
ul. Nocznickiego od zachodu.



Wawrzyszew jest dawną wsią szlachecką Wawrzyszewo, wzmiankowaną w XIV wieku. Nazwa ma charakter dzierżawczy i pochodzi o nazwy osobowej Wawrzyniec.

W XIV wieku miejscowość płaciła dziesięcinę kościołowi w Zegrzu. W 1367 roku spór o tę dziesięcinę między biskupami poznańskim i płockim rozstrzygnął papież Urban V.

W 1379 roku książę Janusz I Starszy oddawał wieś w użytkownie Starej Warszawie, a w w 1408 roku podporządkował ją władzy wójta Starej Warszawy.

Pierwotnie Wawrzyszew należał do parafii św. Jana Chrzciciela w Warszawie; prawdopodobnie został z niej wydzielony jako nowa parafia w XV wieku, gdyż przed 1446 rokiem znajdował się tam kościół. Stąd erygowanie parafii wawrzyszewskiej w 1542 roku przez biskupa poznańskiego Benedykta Izdbieńskiego jest przez część historyków uważane za wtórne. W latach 1543–1548 w miejscowości wzniesiono kościół św. Marii Magdaleny z fundacji Baltazara Smosarskiego, nadwornego lekarza króla Zygmunta I Starego oraz dziedzica Wawrzyszewa i Burakowa. Przed 1603 rokiem w Wawrzyszewie działała również szkoła parafialna.

W 1653 roku Wawrzyszew miał 8 włók (ok. 135 ha) i do XVIII wieku należał do warszawskiego Zgromadzenia Sióstr Bernardynek. Wieś o nieregularnym układzie rozciągała się wąskim pasem na podmokłym terenie. W 1789 roku w miejscowości znajdowało się 20 domów.

Po 1777 roku w rejonie współczesnej ulicy Sokratesa powstał folwark hrabiego Podoskiego wraz z dworem właściciela. W 1794 roku Wawrzyszew ucierpiał w czasie walk podczas insurekcji kościuszkowskiej. W 1819 roku folwark Podoskiego został przejęty przez Instytut Agronomiczny z Marymontu, który po zmeliorowaniu gruntów rozpoczął tu doświadczalną hodowlę owiec. W czasie prac melioracyjnych wykopano istniejące do dziś sadzawki, nazwane Stawami Brustmana. W 1827 roku we wsi znajdowało się 11 domów i mieszkało w niej 138 osób. W 1829 roku przeniesiono ją w nowe miejsce; nowa zabudowa w uporządkowanych szeregach powstała przy drodze do Wólki Węglowej, odpowiadającej współczesnej ulicy Wólczyńskiej. W 1830 roku przy drodze założono przykościelny cmentarz, na którym chowano mieszkańców Wawrzyszewa i Chomiczówki[11]. W 1868 roku folwark włączono do dóbr Carski Dwór i nadano gen. A. Patkułowowi. W 1900 roku droga do Wólki Węglowej (ulica Wólczyńska) została utwardzona i uregulowana. W 1909 roku grunty folwarku zostały rozparcelowane.

W czasie obrony Warszawy we wrześniu 1939 roku na terenie Wawrzyszewa doszło do walk między oddziałami polskimi i niemieckimi. W czasie powstania warszawskiego, 3 sierpnia 1944 roku, Niemcy dokonali pacyfikacji wsi, paląc część budynków i mordując kilkudziesięciu mieszkańców.

W 1946 roku w Wawrzyszewie mieszkało 1319 osób. Wieś, która znajdowała się w gminie Młociny, miała również kolonie: Wawrzyszew Stary (1252 mieszkańców) i Wawrzyszew Nowy (520 mieszkańców). W 1951 roku tereny te przyłączono do Warszawy.

W latach 70. XX niemal wszystkie zabudowania Wawrzyszewa, z wyjątkiem niektórych w Wawrzyszewie Nowym, zburzono. W ich miejscu w latach 1973–1978 między ulicami Reymonta, Kasprowicza, Nocznickiego i Wólczyńską powstało osiedle mieszkaniowe Wawrzyszew dla ok. 20 tys. mieszkańców. Reliktami zabudowy dawnej wsi Wawrzyszew są kościół św. Marii Magdaleny, cmentarz Wawrzyszewski i przydrożne kapliczki.